logo ihar

Obszar tematyczny 1.

Zadanie 1.7 Poszerzanie różnorodności gatunków i odmian roślin ogrodniczych na obszarach wiejskich oraz podnoszenie świadomości społeczeństwa w zakresie znaczenia roślinnych zasobów genowych.

 

Instytut Ogrodnictwa2

Wyniki i Publikacje zadania

 

Wykonawca:

Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach

Cel zadania:

Zwiększenie różnorodności genetycznej roślin poprzez upowszechnianie materiału rozmnożeniowego oraz informacji o dawnych i miejscowych odmianach gatunków roślin warzywnych, sadowniczych, ozdobnych, ich dzikich krewniakach oraz roślinach miododajnych i innych wykorzystywanych na cele konsumpcyjne i paszowe na obszarach wiejskich. Dodatkowym celem zadania jest podnoszenie świadomości społeczeństwa w zakresie znaczenia roślinnych zasobów genowych.

Uzasadnienie zadania:

W kolekcjach banku genów (ex situ) zgromadzono szereg starych (historycznych) i miejscowych odmian gatunków roślin warzywnych, sadowniczych, ozdobnych, miododajnych oraz ich dzikich krewniaków. Są one przydatne do produkcji ogrodniczej w gospodarstwach ekologicznych lub w ekstensywnej, niskonakładowej gospodarce przyjaznej dla środowiska. Stare/dawne odmiany niektórymi cechami przewyższają odmiany nowoczesne np. wykazują unikalne walory smakowe, właściwości prozdrowotne, lepszy skład chemiczny, czy większą odporność na fluktuację warunków środowiska oraz patogeny chorobotwórcze. Poprzez realizację zadania przewiduje się reintrodukcję ginących, dawnych i miejscowych odmian roślin ogrodniczych, które uprawiane były na terenie Polski wiele lat temu. Tym samym wsparte zostaną prace na rzecz ich czynnej ochrony w warunkach uprawy. Realizacja zadania ma ułatwić dostęp do zasobów genowych zgromadzonych w kolekcjach osobom zainteresowanym ich bezpośrednim wykorzystaniem (uprawą), realizującym działania rolno-środowiskowe, jak również podmiotom zamierzającym zarejestrować odmianę regionalną.

Poprzez realizację zadania przewiduje się reintrodukcję dawnych, ginących, miejscowych odmian, które uprawiane były na terenie Polski wiele lat temu.

Podnoszenie świadomości społeczeństwa w zakresie znaczenia zasobów genowych roślin dla wyżywienia i rolnictwa stanowi jedno z działań priorytetowych Drugiego Światowego Planu Działań dla Ochrony i Zrównoważonego Wykorzystania Roślinnych Zasobów Genowych dla Wyżywienia i Rolnictwa, przyjętego w 2011 r. podczas 13. sesji Komisji FAO ds. Zasobów Genowych dla Wyżywienia i Rolnictwa.

Skuteczne informowanie o korzyściach, jakie roślinne zasoby genowe mogą przynieść dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego, ma istotne znaczenie dla powodzenia wszelkich programów ochrony bioróżnorodności oraz zwiększenia zainteresowania społeczeństwa szerszym wykorzystaniem rodzimych zasobów roślin. Ma to także znaczenie dla zapewnienia ciągłego wsparcia finansowego dla ochrony i wykorzystania zasobów genowych ze strony decydentów.

W zadaniu nawiązana będzie współpracę z instytucjami, stowarzyszeniami, towarzystwami, organizacjami pozarządowymi, szkołami różnego stopnia i uczelniami, samorządami lokalnymi, gospodarstwami ogrodniczymi, itp. realizującymi szczegółowe zadania związane z promocją roślinnych zasobów genowych oraz wykonującymi działania związane z podnoszeniem świadomości społecznej dotyczącej ochrony i wykorzystania roślinnych zasobów genowych roślin uprawnych na podstawie corocznie zawieranych umów z Instytutem Ogrodnictwa.

Wykorzystanie wyników w praktyce:

Realizacja zadania ma ułatwić dostęp do zasobów genetycznych zgromadzonych w kolekcjach osobom zainteresowanym ich bezpośrednim wykorzystaniem (uprawą), jak również podmiotom zamierzającym zarejestrować odmianę regionalną. Wykorzystywanie bezpośrednio przez rolników zasobów genowych objętych zadaniami obszaru I, poparte odpowiednio przygotowaną informacją, będzie służyć w dalszej perspektywie zwiększeniu asortymentu odmian i gatunków roślin rolniczych na obszarach wiejskich. Poprzez to zwiększony zostanie asortyment produktów na rynkach, co może być skutecznym narzędziem do stymulacji ożywienia regionalnego, poprawy sytuacji ekonomicznej na obszarach wiejskich. Zwiększenie różnorodności gatunków i odmian rolniczych przyczyni się też do ochrony ekosystemów rolniczych i zachowania ich funkcji środowiskowych. Podniesienie świadomości społeczeństwa w zakresie znaczenia zasobów genetycznych roślin dla wyżywienia ma istotne znaczenie dla powodzenia wszelkich programów ochrony oraz zwiększania bezpieczeństwa żywnościowego. Informacje o zasobach genowych będą udostępniane użytkownikom poprzez stronę internetową Programu oraz poprzez inne portale internetowe.

Najnowsze wyniki

  • (2015) Wykaz referatów, prezentacji i innych opracowań

Ostatnie publikacje

Aktualności