logo ihar

Obszar tematyczny 5.

Zadanie 5.2 Ocena wpływu stosowania kwalifikowanego materiału siewnego roślin zbożowych i ziemniaków na produkcję roślinną.

Wykonawca:

Instytut odowli i Aklimatyzacji Roślin - Państwowy Instytut Badawczy

Cel zadania:

Celem głównym zadania będzie monitorowanie i ocena korzyści ekonomicznych wynikających ze stosowania kwalifikowanego materiału siewnego zbóż i sadzeniaków w zróżnicowanych warunkach produkcji (warunki glebowe, agrotechniczne, rejonowe).

Cel główny realizowany będzie za pomocą dwóch celów szczegółowych:

  • Cel szczegółowy 1. Monitorowanie efektywności rolniczej i korzyści ekonomicznych wynikających ze stosowania kwalifikowanego materiału siewnego i korzystania z postępu biologicznego w hodowli zbóż w zmieniających się warunkach produkcji.
  • Cel szczegółowy 2. Prowadzenie ogólnokrajowej bazy danych o wartości agrotechnicznej i użytkowej odmian ziemniaka oraz wykorzystaniu postępu biologicznego w integrowanej ochronie i integrowanej produkcji ziemniaka w Polsce.

Uzasadnienie zadania:

Uzasadnieniem zadania jest ocena ekonomiczna efektów stosowania kwalifikowanego materiału siewnego, skuteczność wdrażania postępu biologicznego oraz praktyczny wpływ hodowli na plonowanie i efektywność produkcji zbóż. Badania przeprowadzone zostaną z wykorzystaniem, danych ankietowych z gospodarstw, wyników badań odmianowych oraz bieżących notowań rynkowych materiału siewnego i ziarna zbóż.

Prowadzona będzie ogólnokrajowa baza danych o wartości agrotechnicznej i użytkowej odmian ziemniaka oraz wykorzystaniu postępu biologicznego w integrowanej ochronie i integrowanej produkcji zbóż i ziemniaka w Polsce.

Zastosowanie dobrego materiału siewnego stanowi pierwszy z niezbędnych warunków uzyskania dobrych zbiorów. Tymczasem w Polsce popyt na kwalifikowany materiał siewny jest bardzo niski i chociaż sprzedaż wzrosła nieco w ostatnich latach to i tak wg danych GUS udział kwalifikowanego materiału siewnego zbóż nie przekracza 15% zapotrzebowania na nasiona i jest znacznie niższy aniżeli w większości krajów Unii Europejskiej (UE). Polskępod tym względem wyprzedzają praktycznie wszystkie kraje Europy, a o ostatnie miejsce Polska konkuruje z Litwą i Grecją.

Kwalifikowany materiał siewny o sprawdzonych parametrach jakościowych umożliwia wdrażanie postępu biologicznego, jako nowoczesnej metody zwiększania bądź doskonalenia jakości produkcji roślinnej. Stosowanie kwalifikowanego materiału siewnego pozwala na wprowadzanie nowych technologii uprawy i pełniejsze wykorzystanie warunków środowiska bez jego degradacji (np. dzięki możliwości ograniczenia liczby zabiegów chemicznych).

Korzystanie z kwalifikowanego materiału siewnego pozwala na osiąganie korzyści wynikających z jego dobrej wartości siewnej, zdrowotności i postępu hodowlanego. Kupując kwalifikowany materiał siewny, kupujemy jednocześnie nowe odmiany wytworzone przez hodowlę, zwiększamy produktywność uprawianych roślin, a także dostosowujemy jakość produkowanych płodów do zmieniających się wymagań rynkowych. Dobry materiał siewny to szansa na uzyskanie wyższych plonów o lepszej jakości, a w efekcie szansa na zwiększenie dochodów gospodarstwa.

Trudno zmienić ten stan bez zmian strukturalnych w polskim rolnictwie. Istnieje, bowiem silny, udokumentowany związek między poziomem zaopatrzenia w kwalifikowany materiał siewny a liczbą drobnych gospodarstw w kraju. Nie jest to specyfika wyłącznie polskich gospodarstw. Zależność ta jest także bardzo wyraźnie widoczna w badaniach ankietowych prowadzonych przez IHAR-PIB Radzików. W niewielkim uproszczeniu można stwierdzić, że im większe gospodarstwo tym większy udział kwalifikowanego materiału siewnego w produkcji.

Pozyskane podczas realizacji badań dane o wartości agrotechnicznej i użytkowej wszystkich wprowadzanych do praktyki nowych odmian zbóż i ziemniaka, na podstawie wielu doświadczeń polowych, przechowalniczych i laboratoryjnych, będą służyły jako podstawa do ich doboru odmian do uprawy w różnych systemach i kierunkach produkcji, warunków klimatyczno-glebowych miejsca produkcji, a także optymalnych warunków przechowywania i wykorzystania zbieranego plonu.

Corocznie będzie wydawana zaktualizowana Charakterystyka Odmian Ziemniaka, a także opracowywane będą instrukcje doboru odmian dla rolników i użytkowników ziemniaka, powstaną liczne publikacje upowszechnieniowe odmian i systemów produkcji ziemniaka. W sposób ciągły będzie aktualizowana metodyka integrowanej produkcji ziemniaka i po części różnych gatunków zbóż. Przeprowadzone zostaną szkolenia służb doradczych i samych producentów ziemniaka a także prowadzone będą działania promocyjne odmian na rynku ziemniaka jadalnego. Wyniki badań posłużą zwiększeniu efektywności produkcji i użytkowania ziemniaka.

Wykorzystanie wyników w praktyce:

Wyniki będą wykorzystane w działaniach promujących stosowanie kwalifikowanego materiału siewnego i technologii zrównoważonego rolnictwa. Posłużą do działań promujących wpływ stosowania kwalifikowanego materiału siewnego na poprawę wykorzystania efektów hodowli w praktyce,orazefektywności ekonomicznej produkcji roślinnej.

Badania posłużą do prowadzenia i poszerzania bazy danych o wartościach agrotechnicznych i użytkowych odmian strategicznych roślin rolniczych, jakimi są ziemniak i zboża. Wyniki będą też posłużą opracowaniu specjalistycznych technologii uprawy ziemniaka na różne kierunki użytkowania. Zakłada się, że realizacja celu 2 przyczyni się do zwiększenia konkurencyjności ziemniaka w Polsce, jako gatunku w jego wielokierunkowym wykorzystaniu na glebach lżejszych. Wyniki badań będą wykorzystane przede wszystkim przez producentów zbóż i ziemniaka. Zakłada się, że realizacja zadania, a w szczególności celu przyczyni się do odwrócenia spadku powierzchni uprawy ziemniaka, a także innych badanych roślin.

Najnowsze wyniki

  • Prezentacja podsumowująca wykonanie zadania 5.2. w 2016 r.

  • (2016) Wykaz referatów, prezentacji i innych opracowań

  • Rozliczenie merytoryczne 2015 - Zadanie 5.2

  • Prezentacja podsumowująca wykonanie zadania 5.2. w 2015 r.

  • (2015) Wykaz referatów, prezentacji i innych opracowań

Ostatnie publikacje

  • Iwańska M., Laudański L., Oleksiak T. 2017 Evaluation of the impact of fertilizers and seeds quality for winter wheat yield. Biometrical Letters, Vol. 54, No. 1, 61 - 76. DOI: 10.1515/bile-2017-0004

  • Oleksiak T. 2017 Postęp w hodowli zbóż i jego wykorzystanie w polskim nasiennictwie. Agrotechnika, Nr 6, 15-17.

  • Trawczyński C., 2017. "Wpływ dolistnych nawozów makro- i mikroelemntowych na plon i jakość bulw ziemniaka". Ziemniak Polski 2017 nr 2. str 15-20

  • Nowacki W., 2017. "O konkurencyjności polskich i zagranicznych odmian ziemniaka w uprawie i na rynku krajowym". Wieś Jutra nr. 1(190) 2017. str.1-4

  • Zarzyńska K., 2017 "Przygotowanie sadzeniaków i sadzenie". AgroSerwis Nr 7/2017 str 18-20

  • W. Nowacki, Rynek ziemniaków jadalnych w Polsce - stan obecny i perspektywy rozwoju. Stowarzyszenie Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, Roczniki Naukowe, tom XVIII, zeszyt 1, 196-201

  • (2016) XIX wydanie “Charakterystyki Krajowego Rejestru Odmian Ziemniaka”

Aktualności

  • Kwalifikowany materiał siewny wciąż niedoceniany czynnik wzrostu plonu

    Doskonalenie uprawy gleby, wyższe nawożenie, intensywna ochrona chemiczna oraz plenniejsze odmiany to główne czynniki które decydują o zwyżce plonów.

    czytaj więcej