logo ihar

Obszar tematyczny 4.

Zadanie 4.1 Wspieranie kontroli rynku w zakresie genetycznie zmodyfikowanych organizmów.

Wykonawca:

Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy w Radzikowie.

Cel zadania:

Zasadniczym celem zadania jest opracowanie i wdrożenie innowacyjnych metod umożliwiających wsparcie działań państwowych służb kontrolnych podległych Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie analiz genetycznie zmodyfikowanych organizmów. Stworzenie efektywnych systemów służących wykrywaniu, identyfikacji i ilościowemu oznaczaniu autoryzowanych i nieautoryzowanych w Unii Europejskiej i Polsce genetycznie zmodyfikowanych organizmów oraz podniesienie potencjału państwowych służb podległych Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a w szczególności Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa, w zakresie kontroli genetycznie zmodyfikowanych organizmów. Transfer wiedzy i innowacji przyczyni się do zwiększenia efektywności działania państwaw zakresie ochrony polskiego i europejskiego rynku.

Uzasadnienie zadania:

Funkcjonowanie Referencyjnego Laboratorium Kontroli Organizmów Genetycznie Modyfikowanych ma ogromne znaczenie dla sprawnego funkcjonowania systemu bezpieczeństwa biologicznego w Polsce i całej Unii Europejskiej. Wymagania dotyczące analiz GMO i produktów GMO, a także ich monitoringu zostały zawarte w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów genetycznie zmodyfikowanych (Dz. Urz. UE L 106 z 17.04.2001, str. 1, Dz. Urz. UE polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t.6, str.77), rozporządzeniu (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy (Dz. Urz. UE L 268 z 18.10.2003, str. 1, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t.32, str. 432) oraz rozporządzeniu (WE) nr 1830/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. dotyczącym możliwości śledzenia i etykietowania organizmów zmodyfikowanych genetycznie oraz możliwości śledzenia żywności i produktów paszowych wyprodukowanych z organizmów zmodyfikowanych genetycznie i zmieniającym dyrektywę 2001/18/WE (Dz. U. UE L 268 18.10.2003, str. 24, Dz. U. UE Polskie Wydanie Specjalne, rozdz. 13, t.32, str. 455).

W ramach zadania realizowana będą dwa obszary. Pierwszy dotyczyć będzie naukowych podstaw tworzenia, wykrywania i oznaczania ilościowego organizmów zmodyfikowanych genetycznie oraz innych organizmów wytworzonych przy użyciu technik inżynierii genetycznej nie klasyfikowanych obecnie jako GMO. Ze względu na asynchroniczną autoryzację GMO na świecie, istnieje potrzeba stworzenia nowych metod analiz GMO pozwalających na precyzyjne oznaczenie nieznanych modyfikacji w produkcie. Wykrywanie nieautoryzowanych GMO oraz produktów wytworzonych przy użyciu nowych technik hodowlanych, które wykorzystują organizmy genetycznie zmodyfikowane tylko na pewnym etapie hodowli, staje się wyzwaniem dla państwowych służb kontrolnych w UE.

Do zadań realizowanych w pierwszym obszarze należeć będzie:

  • opracowanie nowych metod służących wykrywaniu i ilościowemu oznaczaniu GMO dopuszczonych do stosowania w Unii Europejskiej,
  • stworzenie efektywnych systemów analiz przesiewowych dla poszczególnych genetycznie modyfikowanych gatunków (kukurydza, rzepak, bawełna, soja, ziemniak, burak cukrowy i inne autoryzowane w UE),
  • standaryzacja obecnie stosowanych metod służących wykrywaniu organizmów genetycznie zmodyfikowanych,
  • opracowanie metodyk służących wykrywaniu i identyfikacji GMO nieautoryzowanych w Unii Europejskiej i Polsce w produktach pochodzenia roślinnego, żywności i środowisku rolniczym,
  • określenie możliwości wykrywania i identyfikacji organizmów wytworzonych przy użyciu technik, które wykorzystują organizmy genetycznie zmodyfikowane tylko na pewnym etapie hodowli,
  • współpraca naukowa z laboratoriami referencyjnymi innych państw oraz Europejskim Laboratorium Referencyjnym ds. Genetycznie Zmodyfikowanej Żywności i Pasz oraz Europejskim Laboratorium Referencyjnym ds. Organizmów Genetycznie Zmodyfikowanych.

Realizacja celu szczegółowego nr 2 umożliwi sprawne i oparte o najnowsze osiągnięcia nauki działania państwowych służb kontrolnych w zakresie kontroli genetycznie zmodyfikowanych organizmów. Poprzez transfer wiedzy i innowacji do praktycznych zastosowań na rynku zwiększona zostanie efektywność działań państwowych służb podległych Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a w szczególności Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa, w zakresie kontroli genetycznie zmodyfikowanych organizmów.

Do zadań realizowanych w drugim obszarze należeć będą:

  • wykonywanie analiz i badań oraz wydawanie opinii w zakresie organizmów genetycznie zmodyfikowanych, w przypadku zaistnienia rozbieżności, kwestionowania lub potrzeby potwierdzenia wyników uzyskanych na podstawie analiz i badań wykonanych przez inne laboratoria,
  • ujednolicanie metod analiz i badań w zakresie organizmów genetycznie zmodyfikowanych w laboratoriach organów kontroli,
  • wdrażanie nowych metod badań,
  • organizowanie badań porównawczych w odniesieniu do poszczególnych metod analiz,
  • szkolenia pracowników państwowych laboratoriów kontrolnych w zakresie nowych metod analiz i badań,
  • przechowywanie i udostępnianie wzorców fragmentów DNA dla techniki PCR, które pozwolą na identyfikację rodzajów wprowadzonej modyfikacji genetycznej,
  • przekazywanie ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa informacji dotyczących metod analiz i badań porównawczych, stosowanych przez laboratoria referencyjne państw członkowskich Unii Europejskiej,
  • utrzymanie i doskonalenie systemu zarządzania i akredytacji (walidacja sprzętu laboratoryjnego, wewnętrzna walidacja metod, audyty wewnętrzne i zewnętrzne, udział w międzynarodowych testach porównawczych).

Wykorzystanie wyników w praktyce:

Wyniki analiz i badań w zakresie organizmów genetycznie zmodyfikowanych będą regularnie przekazywane służbom kontrolnym podlegającym Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi dzięki czemu wsparte zostaną prace bieżące służb kontrolnych.

Najnowsze wyniki

  • Prezentacja podsumowująca wykonanie zadania 4.1 w 2016 roku

  • Rozliczenie merytoryczne 2015 - Zadanie 4.1

  • Prezentacja podsumowująca wykonanie zadania 4.1. w 2015 r.

  • (2015) Wykaz referatów, prezentacji i innych opracowań

  • Szkolenie (8.10.2015) dla pracowników COBORU i Inspekcji z technik hodowlanych i wprowadzania zakazów stosowania GMO

  • Sprawozdanie z wyjazdu służbowego (22-23 września 2015 r.)

Ostatnie publikacje

  • Sowa S., Linkiewicz A., Zimny J. "Być albo nie być GMO – prawne aspekty klasyfikacji produktów nowych technik hodowlanych". XIII Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Nauka dla Hodowli i Nasiennictwa Roślin Uprawnych", Zakopane 2017.

  • Ewelina Żmijewska, Anna Linkiewicz, Sławomir Sowa, Magdalena Żurawska-Zajfert, Janusz Zimny 2017. Principles of environmental risk assessment of genetically modified plants in European Union. Zasady oceny ryzyka wprowadzania odmian genetycznie zmodyfikowanych do środowiska w Unii Europejskiej. Progress in Plant Protection, Volume 57, Issue 1, 47-5

  • Twardowski T., Aguilar A., Puigdomenech P., Linkiewicz A., Sowa S., Zimny T.. 2017. European Union needs agro-bioeconomy, BioTechnologia vol. 98(1) C pp. 73-78 C 2017

  • Żurawska-Zajfert M., Grelewska-Nowotko K., Żmijewska E., Linkiewicz A., Nowosielski J., Zimny J., Sowa S. "In-house harmonization of quantitative PCR method validation to determine GM maize events". BioTechnologia, Journal of Biotechnology, Computational Biology and Bionanotechnology. vol. 97(4), pp. 305-313, 2016. DOI: 10.5114/bta.2016.64548

Aktualności

  • Kontrola GMO w Unii Europejskiej.

    Na terenie Unii Europejskiej (UE) zastosowanie inżynierii genetycznej do uzyskiwania GMO jest ściśle regulowane prawnie już od czasu dyrektywy 90/219/WE w sprawie ograniczonego stosowania mikroorganizmów zmodyfikowanych genetycznie z 1990 roku...

    czytaj więcej
  • Uprawy roślin genetycznie zmodyfikowanych.

    W UE uprawy genetycznie zmodyfikowanych roślin ograniczają się do uprawy kukurydzy MON810, która została dopuszczona do uprawy na terenie UE w 1998 roku.

    czytaj więcej