logo ihar

Obszar tematyczny 3.

Zadanie 3.5 Monitoring zmian zdolności chorobotwórczych populacji organizmów szkodliwych kukurydzy.

Wykonawca:

Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy w Radzikowie.

Cel zadania:

Celem zadania jest monitorowanie zmian zdolności chorobotwórczych sprawców chorób liściowych kukurydzy (Puccinia sorghi, Kabatiella zea, Ustilago zea, Fusarium), ocena zagrożenia skażeniem ziarna kukurydzy mikotoksynami fuzaryjnymi oraz monitorowanie podatności kukurydzy na uszkodzenia powodowane przez larwy omacnicy prosowianki.

Uzasadnienie zadania:

Szybki wzrost powierzchni uprawy kukurydzy na terenie Polski, stosowanie niewłaściwego płodozmianu oraz ocieplenie klimatu spowodowało duże zwiększenie nasilenia występowania chorób liściowych: rdzy (powodowanej przez Puccinia sorghi Schwein)oraz drobnej plamistości (powodowanej przez Kabatiella zeae Nartia et Hiratsuka), głowni guzowatej (powodowanej przez Ustilago zea), fuzarioz kolb (powodowanych przez Fusarium spp.) oraz szkodnika omacnicy prosowianki. Straty powodowane przez te ważne gospodarczo organizmy szkodliwe wahają się w zakresie 10 – 30 procent, a często sięgają nawet 50 procent – jeden szkodnik może powodować straty sięgające kilkuset milionów złotych.

Jedynie fuzariozy kolb nie są chorobami, które powodują aż tak duże straty w plonie ziarna – jednak metabolity wtórne grzybów z rodzaju Fusarium spp. zawarte w produktach żywnościowych i paszy uzyskiwanych na bazie skażonego ziarna są wysoce szkodliwe dla ludzi i zwierząt, powodując ich choroby a nawet śmierć. U zwierząt posiadających krótki przewód pokarmowy oraz u ludzi związki te są szybko wchłaniane do krwi i gromadzone w organizmie. Ich wpływ na organizm ludzki może ujawniać się w postaci chorób dopiero po wielu latach. Dotychczasowe badania wykazały, że na terenie Polski, w zależności od rejonu, najważniejsze znaczenie mają Fusariumgraminearum produkujący deoksynivalenol i zearalenol oraz Fusariumverticillioides produkujący fumonizyny. W obrębie tych gatunków stwierdzono również dużą zmienność agresywności i zdolności do ilości produkowanych toksyn.

Dlatego monitorowanie grzybów z rodzaju Fusarium spp. będzie obejmowało badanie ich składu gatunkowego w próbach ziarna pobranych w różnych rejonach Polski oraz oznaczenie zawartości toksyn. Monitorowanie chorób liści będzie obejmowało ocenę stopnia porażenia roślin w różnych rejonach Polski. Monitorowanie głowni guzowatej i omacnicy prosowianki będzie obejmowało określenie procentowego udziału roślin porażonych lub uszkodzonych na jednostce powierzchni. Coroczna ocena nasilenia występowania organizmów szkodliwych umożliwi wskazanie rejonów o szczególnym zagrożeniu i będzie ważnym elementem w planowaniu integrowanej ochrony kukurydzy w latach następnych.

Wykorzystanie wyników w praktyce:

Coroczna ocena nasilenia występowania organizmów szkodliwych oraz końcowa analiza wyników siedmioletniego cyklu badań pozwoli na określenie tendencji zmian w ich populacjach oraz wskazanie rejonów o szczególnym zagrożeniu. Informacje te w połączeniu z obserwacjami warunków meteorologicznych będą ważnym elementem w planowaniu integrowanej ochrony kukurydzy. Wyniki monitorowania grzybów z rodzaju Fusarium spp. oraz określenia zawartości toksyn w pobranych próbach ziarna będą mogły być wykorzystane przez odpowiednie służby odpowiadające za stanowienie i przestrzeganie norm dotyczących skażenia ziarna kukurydzy przez mikotoksyny produkowane przez grzyby z rodzaju Fusarium spp.. Dlatego odbiorcami wyników będą: producenci, hodowle, służby ochrony roślin.

Najnowsze wyniki

  • Prezentacja podsumowująca wykonanie zadania 3.5 w 2016 roku.

  • Rozliczenie merytoryczne 2015 - Zadanie 3.5

  • Prezentacja podsumowująca wykonanie zadania 3.5. w 2015 r.

  • (2015) Wykaz referatów, prezentacji i innych opracowań

Ostatnie publikacje

Aktualności

  • III miedzynarodowa konferencja "Kukurydza & Sorgo, produkcja, wykorzystanie, rynek"

    W dniach 10-12.05.2017 w Dymaczewie Nowym k. Poznania podczas III międzynarodowej konferencji Kukurydza & sorgo, produkcja, wykorzystanie, rynek” prezentowano poster pt.: Ocena porażenia odmian kukurydzy przez omacnicę prosowiankę (Ostrinia nubilalis...

    czytaj więcej
  • Monitorowanie obecnosci mikotoksyn w ziarnie kukurydzy2. 3

    Monitorowanie obecności mikotoksyn w ziarnie kukurydzy.