logo ihar

Obszar tematyczny 2.

Zadanie 2.9 Analiza, weryfikacja i optymalizacja metodyk oceny jakościowej materiałów roślinnych.

Wykonawca:

Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy w Radzikowie.

Cel zadania:

Poznanie oraz określenie wskaźników zmienności cech ilościowych i jakościowych, analiza, weryfikacja i optymalizacja metodyk oceny jakościowejoraz wyodrębnienie komponentów wyjściowych do hodowli nowych odmian: pszenicy, pszenżyta, żyta, jęczmienia i owsa.

Cel główny będzie realizowany za pomocą trzech celów szczegółowych.

  • Cel szczegółowy 1: Wyodrębnienie źródeł genetycznych o wysokiej plenności i wartości rolniczej jako materiałów wyjściowych do hodowli nowych odmian pszenicy, pszenżyta, żyta, jęczmienia i owsa.
  • Cel szczegółowy 2: Analiza i ocena parametrów jakościowych i prozdrowotnych ziarna pszenicy wyodrębnionych materiałów hodowlanych w celu 1 oraz wskazanie genotypów o podwyższonej koncentracji związków biologicznie aktywnych przeznaczonych do produkcji żywności „funkcjonalnej”.
  • Cel szczegółowy 3: Dobór i optymalizacja statystycznych metod analizy danych empirycznych zebranych w zadaniach 1 – 2 w celu praktycznego wykorzystania do potrzeb hodowli.

Uzasadnienie zadania:

Zmienność genetyczna gatunków jest źródłem postępu w hodowli nowych odmian zbóż. Jednak na skutek prowadzonej hodowli zmienność ta ulega spłaszczeniu a zatem uniemożliwia efektywny wybór istotnie lepszych obiektów. W celu poznania zmienności materiał hodowlany pięciu zbóż będzie badany w systemie ścisłych doświadczeń polowych i laboratoryjnych. Wysoka zmienność genotypowa i środowiskowa badanych cech zbóż umożliwi wyodrębnienie źródeł genetycznych o wysokiej plenności i wartości rolniczej jako materiałów wyjściowych do analiz i badań oraz hodowli nowych odmian pszenicy, pszenżyta, żyta, jęczmienia i owsa. Końcowym efektem badań będą kompleksowe opracowania dokonujące waloryzacji w celu wyodrębnienia badanych genotypów pod względem plonu i innych ważnych cech zbóż, i ich praktyczne wykorzystanie w dalszych pracach hodowlanych.

Ziarno zbóż zawiera nie tylko podstawowe składniki odżywcze, ale również związki, które modyfikują metabolizm człowieka, w wyniku czego nie tylko aktywnie zapobiegają powstawaniu chorób cywilizacyjnych, ale również wspomagają ich leczenie. Dlatego zboża, a szczególnie pszenica, w przyszłości będą kluczowym komponentem żywności „funkcjonalnej”, która oprócz podstawowych funkcji odżywczych będzie zapewniała korzystne efekty metaboliczne. Do najważniejszych związków biologicznie aktywnych ziarna zbóż zaliczany jest błonnik pokarmowy oraz antyoksydanty. Ziarno pszenicy charakteryzuje się relatywnie niskim udziałem frakcji rozpuszczalnej błonnika, która ma istotne znaczenie w profilaktyce cukrzycy i chorób serca. Z tego względu genotypy pszenicy, które posiadają wysoką koncentrację antyoksydantów oraz błonnika pokarmowego, ale przede wszystkim wysoki poziom frakcji rozpuszczalnej błonnika, będą szczególnie pożądanym komponentem w hodowli odmian o wysokim potencjale prozdrowotnym. Znajomość parametrów żywieniowych badanych genotypów pszenicy umożliwi racjonalne wykorzystanie źródeł składników bioaktywnych w hodowli nowych odmian.

Proces wyodrębniania materiałów genetycznych zbóż, jako komponentów wyjściowych do hodowli nowych odmian będzie oparty o dobrane statystyczne metody analizy danych. Wyniki dobranych i wykonanych analiz statystycznych stanowić będą podstawę do podejmowania finalnych decyzji przez hodowców co do doboru komponentów do hodowli nowych odmian zbóż przeznaczonych na różne kierunki użytkowania.

Wykorzystanie wyników w praktyce:

Wyniki badań umożliwią wyodrębnienie najlepszych genotypów zbóż pod względem plonowania i cech rolniczych a także wskazanie form pszenicy o podwyższonej koncentracji związków biologicznie aktywnych o cennych właściwościach żywności „funkcjonalnej” jako komponentów do hodowli nowych odmian. Końcowym efektem badań będą zbiorcze kompleksowe opracowania ujmujące syntetycznie zmienność genotypów i środowisk pod względem plonu i ważnych cech zbóż, które umożliwią poznanie ich genetycznego uwarunkowania.

Wyniki właściwie dobranych i wykorzystanych metod statystycznych będą służyć pomocą hodowcom spółek i przedsiębiorstwom hodowlano-nasiennym, a także w podejmowaniu finalnych decyzji co do doboru komponentów do hodowli nowych odmian zbóż przeznaczonych na różne cele użytkowe. W procesie selekcji materiałów hodowlanych przyszli użytkownicy zostaną zapoznani z metodyką wyboru najlepszych form do dalszej hodowli. Użytkownicy zostaną zapoznani z charakterystyką wskaźników, które można wykorzystać w procesie hodowli komponentów hodowlanych i nowych odmian zbóż, pozyskiwaniem i metodami analizy danych doświadczalnych, zbiorem funkcji w pakiecie R CRAN. Celem upowszechnienia pakietu będą wydawane publikacje dla hodowców i naukowców.

Uzyskane wyniki badań będą wsparciem merytorycznym i praktycznym dla producentów zbóż oraz przedsiębiorstw przemysłu spożywczego. Rezultaty projektu będą również upowszechniane w postaci publikacji w czasopismach rolniczych i popularnonaukowych.

Najnowsze wyniki

  • (2017) Wykaz referatów, prezentacji i innych opracowań

  • Najnowsze wynik analiz w zadaniu 2.9. PW IHAR-PIB

  • Prezentacja wyników badań podczas konferencji w Zakopanem

  • Prezentacja podsumowująca wykonanie zadania 2.9. w 2016 r.

  • Wyniki realizacji celu nr 2 Zad.2.9 w roku 2016 przesłane do Hodowców

  • Końcowe wynik badań w zadaniu 2.9. PW IHAR-PIB

  • Najnowsze wynik badań w zadaniu 2.9. Programu Wieloletniego.

  • „Analiza, weryfikacja i optymalizacja metodyk oceny jakościowej materiałów roślinnych”

  • (2016) Wykaz referatów, prezentacji i innych opracowań

  • Rozliczenie merytoryczne 2015 - Zadanie 2.9

  • Prezentacja podsumowująca wykonanie zadania 2.9. w 2015 r.

  • BEPAS - Zestaw makr do wspomagania planowania i analizy doświadczeń hodowlanych

  • Wysokie plony jęczmienia ozimego w doświadczeniach wstępnych w sezonie 2016/17.

  • Wysokie plony zbóż ozimych badanych w doświadczeniach wstępnych w sezonie 2016/2017.

Ostatnie publikacje

  • Mańkowski D.R., Śmiałowski T., Cyran M.R., Dynkowska W.,M., 2017. "Wspomaganie planowania zespołowych doświadczeń hodowlanych". XIII Ogólnopolska Konferencja Naukowa, Zakopane 30.01-3.02.,

  • Cyran M.R., Dynkowska W.,M., Mańkowski D.R., Śmiałowski T., 2017. wpływ waunków suszy na frakcje polisacharydiwe w ziarnie nowych form pszenicy polskiej hodowli". XIII Ogólnopolska Konferencja Naukowa, Zakopane 30.01-3.02.,

  • Dynkowska W.,M., Cyran M.R., Mańkowski D.R., Śmiałowski T., 2017. "Potencjał antyoksydacyjny ziarna nowych form pszenicy polskiej hodowli". XIII Ogólnopolska Konferencja Naukowa, Zakopane 30.01-3.02.,

  • Śmiałowski T., Oleksiak T., Rybka Z., Arseniuk E., "Przezimowanie odmian zbóż w warunkach pogodowych Polski – dobór odmian". XIII Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Nauka dla hodowli i nasiennictwa roślin uprawnych", Zakopane 2017r. str. 89-91

  • Witkowski E., Witkowska K., Śmiałowski T. Bogusławska A., Woźna-Pawlak U., Rubrycki K., Nita Z., Matysik P., Żmijewska B., Bogacka M., Bogacki J., Banaszak Z., Pojmaj M., Bilerzewska-Kaczmarek H., Sikora T., Konieczny M., Bichoński A., Drzazga T., Adamczyk T., Rostkowska T., Czembor H., "Zależność plonowania rodów pszenicy ozimej od mrozoodporności i przezimowania". Konferencja Naukowa w Zakopanem 31.01-3.02.2017 rok; Książka streszczeń: Nauka dla Hodowli i Nasiennictwa Roślin Uprawnych - str. 219-220.

  • Śmiałowski T., Oleksiak T., Rybka Z., Arseniuk E., "Przezimowanie odmian zbóż w warunkach pogodowych Polski – dobór odmian." Konferencja Naukowa w Zakopanem 31.01-3.02.2017 rok; Książka streszczeń: Nauka dla Hodowli i Nasiennictwa Roślin Uprawnych - str. 89-91.

  • Cyran M., Dynkowska W., Mańkowski D., Śmiałowski T., 2017. Wpływ warunków suszy na frakcje polisacharydowe w ziarnie nowych form pszenicy polskiej hodowli. Poster. XIII Ogólnopolska Konferencja Naukowa: Nauka dla hodowli i nasiennictwa roślin uprawnych. Zakopane.

  • Dynkowska W., Cyran M., Mańkowski D., Śmiałowski T., 2017. Potencjał antyoksydacyjny ziarna nowych form pszenicy polskiej hodowli. Poster. XIII Ogólnopolska Konferencja Naukowa: Nauka dla hodowli i nasiennictwa roślin uprawnych. Zakopane.

Aktualności

  • 47 Międzynarodowa Konferencja Biometryczna

    W dniach 10-14 wrzesień 2017 w Kirach koło Zakopanego odbyła się,47 Międzynarodowa Konferencja Biometryczna.

    czytaj więcej
  • Fotografia przedstawia poletka jeczmienia jarego i owsa jarego w trakcie wegetacji.

    Letnie spotkanie hodowców pszenicy, jęczmienia jarego i owsa w Małopolskiej Hodowli Roślin w Krakowie,

  • Zebranie grup ds. hodowli jęczmienia i owsa w Zakopanem w 2017 roku.

    W celu realizacji badań w zadaniu 2.9.  Analiza, weryfikacja i optymalizacja metodyk oceny jakościowej materiałów roślinnych w dniu 1.02.2017 roku w trakcie trwania Konferencji Naukowej w Zakopanem; Nauka dla Hodowli...

    czytaj więcej
  • Końcowe wynik badań w zadaniu 2.9. PW IHAR-PIB w 1 celu badawczym zadania

    „Wyodrębnienie źródeł genetycznych o wysokiej plenności i wartości rolniczej jako materiałów wyjściowych do hodowli nowych odmian pszenicy, pszenżyta, żyta, jęczmienia i owsa”.

    czytaj więcej