Close

Ocena występowania i nasilenia chorób na materiałach waloryzowanych obiektów kolekcyjnych soi pochodzących z KCRZG w sezonie wegetacyjnym 2020 roku.

Raport

Jedną z ważniejszych cech uprawianych odmian soi jest zdrowotność roślin. Soja, jak każda roślina uprawna, narażona jest na atak patogenów. Jednak przy obecnej skali produkcji tego gatunku w Polsce, nie mają one jeszcze większego znaczenia. Wraz z rozwojem uprawy w najbliższych latach należy spodziewać się wystąpienia z różnym nasileniem następujących chorób: zgorzel siewek, antraknoza, askochytoza, fuzaryjna zgorzel szyjki korzeniowej i podstawy łodygi, fuzaryjne więdnięcie, cerkosporioza (chwościk soi), fuzaryjne brunatnienie strąków, septorioza (brązowa plamistość liści soi) oraz purpurowa cerkosporioza soi.

Większość grzybów patogenicznych, mogących porażać soję przenoszonych jest z nasionami. Oprócz grzybów z nasionami mogą być przenoszone niektóre wirusy (SMV– Soybean Mosaic Virus) i bakterie (np. PSG – Pseudomonas syringae pv. glycinea).

Potencjalne zagrożenia jak również tendencja ograniczania chemicznych metod ochrony roślin skłaniają  do  poszukiwania przez hodowców nowych źródeł odporności na występujące choroby. Dlatego celem niniejszego opracowania była polowa ocena materiałów kolekcyjnych soi waloryzowanych  i  rozmnażanych  w  sezonie  2020 pod kątem  występowania  i  nasilenia   chorób soi.

Materiały, metodyka  badań  i  wyniki

Materiał badawczy stanowiło 76 obiektów kolekcyjnych soi waloryzowanych  i   rozmnażanych   w Radzikowie   w bieżącym  sezonie  wegetacyjnym. Wszystkie genotypy wysiewano siewnikiem  poletkowym w  rozstawie  4-5 cm  w  rzędzie  i  25 cm pomiędzy  rzędami na poletkach o powierzchni 5 m2 dla 54 obiektów a dla  pozostałych   22 obiektów  powierzchnia  poletek  wynosiła  od 0,5 do 3 m2. Ocenę stopnia porażenia przez septoriozę /Septoria glycines/, bakteriozę/ Pseudomonas  siringae/ i  mączniaka rzekomego /Peronospora  manshurica/  wykonano w 5 stopniowej skali  / Derkse H & Cassone B.  2017 Soybean Foliar Disease Survey/ gdzie  0  – oznacza brak objawów chorobowych, 1  – śladowe  symptomy, 2  – symptomy obecne w  jednej z części  roślin, 3 –  symptomy  występujące  na  całej  roślinie w niskim nasileniu, 4 –  symptomy o dużym  nasileniu  obecne w  środkowo- górnej  części  roślin oraz 5 –  symptomy  o dużym nasileniu w  środkowo-górnej  części  roślin z  defoliacją. Ocenę zawirusowania przeprowadzono  w 10 – stopniowej  skali (0 – stan najkorzystniejszy, 9 – najgorszy),  a porażenie  cerkosporiozą /Cercospora kikuchii/  i   zgnilizną  twardzikową /Sclerotinia  sclerotiorum/   procentowym  udziałem  roślin  chorych  na  poletku. Oceny stopnia porażenia roślin  soi wykonano  w  okresie  rozwoju straków  i  nasion (BBCH 70-79)

Sumaryczne  wyniki oceny częstości występowania oraz nasilenia porażenia obserwowanymi  chorobami obiektów  kolekcyjnych  soi   waloryzowanych  i  rozmnażanych  w sezonie  wegetacyjnym 2020 w Radzikowie  zawarto w tabeli 1 oraz na zdjęciach objawów etiologicznymi poszczególnych chorób.

Tabela 1. Polowa ocena  występowania  i  nasilenia  chorób  na  obiektach soi z KCRZG.  Radzików 2020
 Choroba,  skala % obiektów soi z objawami chorobowymi Średnie  nasilenie Zakres nasilenia
Septorioza  soi (0-5) 100 1,11 1-2,5
Mączniak  rzekomy (0-5) 17,1 1,45 0-3
Bakterioza soi (0-5) 19,7 1,53 0- 2,5
Zgnilizna  twardzikowa (% roślin) 51,4 1,06% 0,3-40%
Wirusy (skala 0-9) 55,3 1,7 0-4
Cerkosporioza  soi (% roślin) 13,2 0,9 0,3-1,7%

Septorioza – brunatna plamistość liści (Septoria glycines). Grzyb  porażał wszystkie  obiekty o  średnim  nasileniu 1,11 i zakresie  nasilenia   1-2,5 w  skali 0-5.

Mączniak  rzekomy  soi  (Peronospora manshurica) Stwierdzono  występowanie  na 13 z 76 obiektów  kolekcyjnych  soi (17.1%), średnie nasilenie 1,45  w zakresie  0-3 w skali 0-5.

Bakterioza  soi  (Psudomonas  syringae).  Stwierdzono  na 15  z 76  ocenianych  obiektów kolekcyjnych  soi (19,7%), średnie  nasilenie 1,53)  w  zakresie 0- 2,5  w  skali 0-5.

Zgnilizna twardzikowa (Sclerotinia sclerotiorum)-  występowała  na 32 ocenianych obiektach  kolekcyjnych  soi (51,4% ocenianych),  średnie  nasilenie 1,06%  i zakresie 0,3-40% .

Purpurowa cerkosporioza soi (Cercospora kikuchi). Chorobę   stwierdzono  na 10  obiektach  kolekcyjnych  soi (13,2%), średnie nasilenie porażenia 0,9% w zakresie od 0,3 -1,7 %. Nie  stwierdzono  przebarwień  okrywy nasiennej

Choroby  wirusowe –  Objawy  porażenia  obserwowano  na 42  obiektach kolekcyjnych  soi (55,3%), średnie   nasilenie   1,7   w przedziale  0 -4 w  skali  0-9.

 

 

Niezależnie   na  łodygach  dojrzałych roślin (BBCH 99) w kilku przypadkach wczesnych form  soi  obserwowano charakterystyczne objawy antraknozy (Colletotrichum sp.) oraz zgorzeli strąków i łodyg (Diapotrthe/Phomopsis ssp.).

Wykaz  ocenianych  obiektów  kolekcjnych soi  wraz   ocenami porażenia zamieszczono w załączniku 1.

Radzików  29.09.2020r.
Lech  Boros

Zał .1.    Wykaz  ocenianych  obiektów  kolekcjnych soi  wraz   ocenami porażenia
Nazwa  obiektu Nr KCRZG Septorioza  soi Mączniak  rzekomy SMV Bakterioza Zgnilizna  twardzikowa Purpurowa Cerkosporioza soi
PI 297 542 100 183 2 0 0 2,5 0 0
BRAK NAZWY 100 440 2 0 0 0 0 0
SAKAMOTO WASE 100 496 2 0 4 2,5 0 0
B 11 VILNENSIS 100 583 2 0 4 2,5 0 0
BN 100 202 1,5 0 2 1 0 0
DUN NUN 44-17 100 384 2 0 0 0 1,9% 1,7%
AZIJSKA 100 345 1 0 0 1 2,6% 0
Z 641 100 528 1 1 0 0 0 0
PI 423 710 100 334 1 1 2 0 0 0
P 73-6 100 480 2,5 0 1 1 0 0
BAESTA 100 363 1,5 0 1 0 0 0
AMERICAN YELLOW 100 342 1 0 4 1 0 0
N/M 4522 – żółte 100 757 1 0 1 1 0 0
N/M 4522 – brązowe 100 757 1 0 0 0 0 0
BD 2116 100 198 1 0 0 0 0 1,3%
PROGRES 100 001 1 0 0 0 0 0
TIE CHIA CHING (2186/2019) 100 514 1 0 0 0 2% 0
ALDANA  100 940 1 0 0 0 0 0
MERLIN 19I01193 1 1 0 0 0 0
971\12 101 184 1 0 0 0 0 0
1013\7 101 200 1 0 0 0 0 0
997\13 101 199 1 0 0 0 0 1%
989\1 101 190 1 0 0 0 0 1%
1031\9 101 201 1 0 3 0 0 1%
1033\4 101 203 1 0 1 0 4,5% 0
1041\1 101 205 1 0 0 0 40% 0
995\7 101 230 1 0 0 0 1% 0
1049\1 101 207 1 0 0 0 0 0
907\66 101 213 1 0 0 0 5% 0
Merlin 19I01193 1 2 0 0 2,5% 0
971\8 101 224 1 0 1 0 0 0
979\2 101 225 1 0 0 0 03% 0
955\2 101 220 1 0 1 0 0.3% 0
951\8 101 218 1 0 1 0 1% 0
977\10 101 187 1 0 0 0 1% 0
1005\8 101 231 1 0 1 0 0,3% 0
931\15 101 215 1 1 1 0 0,3% 0
Latest 16-254 duże 16I00424 1 0 1 0 0 0
Progres 100 001 1 0 0 0 1,3% 0
581\73 100 534 1 0 1 0 0 0
Cschi 1089 100 874 1 0 1 0 0 0,3%
D-59 100 534 1 0 4 0 0 0
WARZYWNA B 100 242 1 0 2,5 1 0 0
ISZ-14 100 276 1 1 0 0 0,5% 0,8%
LA 10\11 100 456 1 0 1 0 10% 0
ODS 33 CHANDOR 100 296 1 0 1 0 1,3% 0
ALDANA  100 940 1 0 0 0 5% 0
B 49\58 100 329 1 0 1 0 0 0
PI 153 251 100 179 1 1 1 1,5 2,5% 0
PELIANG 9 100 298 1 1 4 1 1% 0
ŻÓŁTA Z ZOLNA 100 308 1 0 3 2 5% 0
MUTANT 2 100 288 1 1 1 1 1,3% 0
SEL. FORMA FR.IREGI SOJA 100 414 1 1 1 0 5% 0,5%
N\M 4414 100 755 1 1 1 0 1,3 % 0
TIE CHIA CHING 100 514 1 1 1 0 5% 0
CHIN CHUAN 100 382 1 0 2 0 1,3% 0
AMURSKAJA 450 100 349 1 0 2 0 0,8% 0
BULDURI 100 868 1 0 2 0 0 0
BST 55 100 361 1 0 1 0 0 0
PANONIA 10 100 482 1 0 1 0 1,3% 0
DSS 2509 100 208 1 0 1 1 1% 0
HISPIDA MALUCH 100 420 1 0 1 0 2,5% 0
AMURSKAJA 398 100 347 1 0 0 0 1% 0,8%
PORTAGE 100 297 1 1 4 0 0,5% 0
RANNAJA 10 100 234 1 0 1 0 0,8% 0
OS-249 100 477 1 0 0 0 0 0
M-315 100 467 1 0 0 0 0 0
FISKEBY 882-27 100 392 1 0 1 1 0 0
WASE OTTAWA 100 523 1 1 2 0 1,3% 0
NORCHIEW 100 471 1 3 0 0 0 0
ZWIEZDA 100 246 1 1 0 0 0 0
PRECOCE 90 100 233 1 0 0 0 1,3% 0,3%
Azijska 100 345 1,5 0 1 1 0,3% 0
N/M 4522 jasne nas. 100 757 1 0 0 0 0 0
Progres 100 001 1 0 0 0 0 0
N/M 4522 brąz. nas. 100 757 1,5 0 1 1 2% 0

 

Skip to content