Close

Analiza oceny mrozoodporności rodów pszenicy ozimej w komorach chłodniowych w 2020 roku.

Na podstawie wykonanej w styczniu i lutym br. oceny mrozoodporności siewek pszenicy ozimej w komorach chłodniowych w Zakładzie Hodowli Roślin Sp. Zo.o. grupa IHAR w Smolicach pod kierunkiem dr Edwarda Witkowskiego oraz w Zakładzie Hodowli Roślin w Oddziale w Laskach należącej do HR DANKO pod kierunkiem dr Mirosława Pojmaja przeprowadzono syntezę i analizę wyników w ramach zadania 2.9 realizowanego w Postępie Biologicznym IHAR-PIB.

Badania obejmowały 184 obiekty pszenicy ozimej (rody hodowlane wraz z 3 odmianami wzorcowymi) zgłoszonymi do zespołowych doświadczeniach wstępnych w sezonie 2019/2020 roku. Obiekty podzielone były na 3 serie po 61 obiektów (1 i 2 seria) oraz 62 obiekty ( 3 seria) w której w Laskach dodano odmianę wzorcową ARKADIA.

Badania przeprowadzono na siewkach odmian wysianych w wazonach (Smolice) i skrzynkach (Laski) jesienią w 2019 roku. Po wstępnym zahartowaniu siewek w okresie zimowym przemrażano je w komorach chłodniowych w 2 terminach po 2 powtórzenia w każdym (razem 4 powtórzenia).

W Smolicach: termin A – wstawienie do komory  początek stycznia – temperatura minimalna -17 st. C przez 1 dobę, termin B – wstawienie do komory początek lutego – temp. minimalna -17 st. C Mimo identycznego hartowania w komorze i identycznego mrożenia, termin B zareagował znacznie silniej na mróz co skutkowało wymarznięciem większości siewek (wyniki pominięto w analizie).

Po wyjęciu roślin z komory wykonywano wizualną ocenę stanu roślin (liści) i wartość ta występuje w zestawieniu jako „ocena” oraz liczono siewki żywe i podawano procent żywych roślin (siewek).

W Laskach rośliny przemrażano również w 2 terminach: termin A – wstawienie do komory-  przemrażanie w chłodni: 17.01-24.01. 2020 do temperatury minimalnej : -17,2 oC, termin B – wstawienie do komory i   hartowanie w chłodni: 27.02 – 07.03 2020, do temperatury minimalnej : -16.0 o C.  Do analizy wykorzystano wyniki z przemrażania w terminie B ponieważ większość siewek pszenicy w terminie A wymarzło.

Na podstawie wyników obserwacji wykonano analizę statystyczną mrozoodporności obejmującą  syntezę 2  terminów A (Smolice) i B ( Laski).

Na podstawie syntezy powtórzeń, terminów i miejscowości badane rody uszeregowano malejącą pod względem mrozoodporności dla każdej miejscowości, średnią dla obiektów, odchylenia od odmian wzorcowych oraz syntezę 3 serii.

Stwierdzono silne zróżnicowanie badanych obiektów względem mrozoodporności siewek.

Wahała się ona średnio od 83,6 %  do 6,6% żywych siewek (ocena z syntezy 3 serii).

Średnia mrozoodporność badanych obiektów wyniosła 45,1%.

Średnia mrozoodporność  3 odmian wzorcowych, Kilimanjaro, Artist i Patras, wyniosła 62,7%,  najwyższą odznaczyła się odmiana Patras – 76,5% najniższą Kilimanjaro – 54,2% żywych siewek.

Dodatkowa odmiana Arkadia (badana tylko w Laskach) uzyskała 55,3% przeżywalność siewek w syntezie 3 serii natomiast w Laskach 88,1% mrozoodporność.

Rodów o wyższej mrozoodporności od średniej 3 wzorców było tylko 29, natomiast 50%  żywych siewek charakteryzowało się 78 obiektów.

Analizy statystyczne na podstawie wykonanych badań laboratoryjnych wykonano ramach  Programu Wieloletniego IHAR-PIB w zadaniu 2.9. „Analiza, weryfikacja i optymalizacja metodyk oceny jakościowej materiałów roślinnych” w podzadaniu 1. „Wyodrębnienie źródeł genetycznych o wysokiej plenności i wartości rolniczej jako materiałów wyjściowych do hodowli nowych odmian pszenicy, pszenżyta, żyta, jęczmienia i owsa”.

Zakład Nasiennictwa i Nasionoznawstwa Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin,
Państwowy Instytut Badawczy w Radzikowie

dr Tadeusz Śmiałowski

Skip to content