logo ihar

Aktualności

KOLEKCJA POLOWA ZIEMNIAKA TETRAPLOIDALNEGO

Mgr inż. Joanna Piskorz
Instytut hodowli i Aklimatyzacji Roślin PIB
Oddział w Boninie
Pracownia Zasobów Genowych i Kultur in vitro

Każdego roku w IHAR-PIB Oddział w Boninie wysadzana jest kolekcja polowa ziemniaka tetraploidalnego. Celem prowadzenia tej kolekcji jest zabezpieczenie przed utratą poprzez utrzymanie w stanie żywym w warunkach ex situ odmian ziemniaka, charakterystyka i ocena oraz udostępnianie nowej puli genetycznej ziemniaka tetraploidalnego dla obecnego i przyszłego wykorzystania w hodowli nowych odmian, pracach badawczych i działalności szkoleniowej na rzecz wyżywienia i rolnictwa, zwiększenie różnorodności genetycznej na obszarach wiejskich oraz podnoszenie świadomości społeczeństwa na temat roślinnych zasobów genowych.

Kolekcja prowadzona jest poprzez wysadzenie doświadczenia poletkowego z odmianami, a następnie po  zakończeniu okresu wegetacji, przetrzymywanie bulw w określonych warunkach w przechowalni. W agrotechnice stosuje się 4 letni płodozmian, nawożenie organiczne i mineralne dostosowane do zasobności gleby oraz ochronę zabezpieczającą rośliny przed powszechnie występującymi chorobami. Rośliny zamieszane usuwa się podczas selekcji negatywnej. Po zakończeniu okresu wegetacji odmiany wykopuje się według określonych grup wczesności i przydatności użytkowej, następnie bulwy umieszcza się w kontrolowanych warunkach przechowalni. 

Corocznie  wysadzane są odmiany z Krajowego Rejestru Roślin Uprawnych oraz Wspólnotowego Katalogu Odmian Roślin Rolniczych (CCA). Kolekcja polowa powiększana jest o nowo zrejonizowane odmiany rodzime i zagraniczne. Bulwy obiektów cennych (wyróżniających się pod względem ocenianych cech) przekazywane są do przechowywania w postaci kultur in vitro do Pracowni Zasobów Genowych i Kultur in Vitro IHAR-PIB, Oddział w Boninie. Dla każdej odmiany opracowywane są według metodyki zalecanej przez Europejskie Stowarzyszenie Badań nad Ziemniakiem oraz metod powszechnie stosowanych w ocenie odmian ziemniaka w Polsce, dane paszportowe identyfikujące obiekt oraz dane waloryzacyjne.

Przeprowadzana jest identyfikacja cech botanicznych (łodyga liść , kwiatostan i owoc). Zebrane materiały oceniane są pod względem cech morfologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem ważnych cech jakości w hodowli nowych odmian ziemniaka jadalnego. Wybrane odmiany z kolekcji polowej przekazywane są do IHAR PIB Odział Bonin, do Pracowni Diagnostyki Molekularnej i Biochemii w celu dokładnej analizy. W pracowni identyfikację odmian ziemniaka przeprowadza się za pomocą testów molekularnych. Dokładna charakterystyka i ocena ułatwia wyszukiwanie cennych źródeł materiału wyjściowego do hodowli nowych odmian.

Szybkie pozyskiwanie nowych obiektów następuje poprzez współpracę z hodowcami polskimi (Hodowla Ziemniaka Zamarte Sp. z o.o. – Grupa IHAR, Pomorsko-Mazurska Hodowla Ziemniaka Sp. z o. o. z siedzibą w Strzekęcinie, oraz przedstawicielami hodowli zagranicznych: holenderskiej (HZPC Polska Sp. z o.o., Agriana Polska Sp. z o.o., Agrico Polska Sp. z o.o., ) i niemieckiej (Europlant Handel Ziemniakami Sp. z o.o., Solana Polska Sp. z o. o., Norika Polska Sp. z o.o.). Zainteresowanym placówkom naukowym, hodowcom, producentom udostępniane są informacje o wartości zgromadzonych obiektów, kolekcja polowa prezentowana jest na warsztatach szkoleniowych organizowanych w Boninie.

Wyniki prac badawczych są udostępniane na konferencjach naukowych, szkoleniach oraz imprezach branżowych. Udostępnianie informacji oraz bulw obiektów kolekcyjnych prowadzi do zwiększenia świadomości społeczeństwa w zakresie znaczenia roślinnych zasobów genowych jak i wartości ziemniaka w nowoczesnym i zbilansowanym żywieniu człowieka.

 Morfologiczne zróżnicowanie kwiatów ziemniaka Morfologiczne zróżnicowanie kwiatów ziemniaka Morfologiczne zróżnicowanie kwiatów ziemniaka

Fot. 2-5 Morfologiczne zróżnicowanie kwiatów ziemniaka

Fot. 2-5 Morfologiczne zróżnicowanie kwiatów ziemniaka

Fot. 6 Kolekcja polowa prezentowana na Krajowych Dniach ziemniaka (2017 r.)

Fot. 6 Kolekcja polowa prezentowana na Krajowych Dniach ziemniaka (2017 r.)

Fot. 7 Wykopane bulwy odmiany z kolekcji polowej

Fot. 7 Wykopane bulwy odmiany z kolekcji polowej